Slecht leesgedrag rondom non-fictie boeken aangepakt

Amsterdam 2010 - Mensen kopen of lezen een boek voor een groot gedeelte op basis van wat ze lezen op de omslag. Deze bijna wispelturige manier waarop mensen beslissen in welk boek ze hun tijd zullen steken, verklaart voor een gedeelte de achteruitgang in het leesgedrag van zakelijke en informatieve boeken in Nederland, aldus de vrijwilligers achter de website boek-inzicht.nl.

Driekwart van de boekenkopers, koopt een ander boek dan gepland. Zeventig procent koopt bovendien meer boeken dan zij zich hadden voorgenomen. En boekenleners zijn nog impulsiever dan kopers. Dat blijkt uit de meting van Intomart GfK van het leen-, lees- en aankoopgedrag van consumenten, uitgevoerd in opdracht van de Stichting Marktonderzoek Boekenvak. Het is de vijfde keer sinds begin 2007 dat Intomart GfK deze meting heeft uitgevoerd.

Boek-inzicht.nl stelt dat de manier waarop mensen onderzoeken in welk boek ze het best hun tijd kunnen investeren, van groot invloed is op het leesgedrag. Uit onderzoek dat Teletext onder 4.000 mensen hield, gaf vier van de tien ondervraagden toe dat ze zich niet lang genoeg konden concentreren bij het lezen van boeken. Verschillende onderzoeken tonen aan dat een gebrek aan tijd hiervan de grootste oorzaak is. Zo bleek uit het onderzoek van Teletext dat de top drie redenen om geen boeken te lezen waren: te moe (48%), liever televisie kijken (46%), achter de computer zitten (26%) en overwerken (21%).

Om dit probleem aan te pakken is de website boek-inzicht.nl in het leven geroepen. De website wordt volledig door vrijwilligers beheerd. Het betreft een site waarbij Nederlandse auteurs van zakelijk informatieve boeken voor de camera context informatie prijsgeven rondom hun boek. De vrijwilligers zeggen daarover:
“Stel dat u 50 boeken over het zelfde onderwerp vindt. U kunt ze vaak niet alle 50 lezen. Hoe weet u dan in welk boek u het beste uw tijd kunt steken op basis van uw huidige kennis over het specifieke onderwerp? De ware reden waarom wij als mensen een zakelijk informatief boek lezen heeft vaak te maken met wat wij noemen B.I.Z-vragen (dat staat voor boek-inzicht vragen). Het is in de praktijk vaak niet eens de inhoud van het boek, maar de context en de verhalen rondom het boek, die er voor zorgen of dat wij een boek wel of niet lezen.”

In de video-interviews van boek-inzicht.nl wordt context en achtergrondinformatie prijsgegeven zoals: Wat is de inhoudelijke expertise van de auteur? Voor welk niveau is het boek geschreven? Is het voor beginners geschreven of voor hen die zich al langer verdiepen in het onderwerp? Hoe is het boek tot stand gekomen en welk research ging er aan vooraf? Hoe vernieuwend is het boek? Hoe praktisch of hoe theoretisch is het boek? En vooral op welke concrete vragen biedt een bepaald boek antwoorden? Dat zijn voorbeelden van vragen die grotendeels bepalen welke non-fictie boeken wel en welke niet worden gelezen.

In eerste instantie zou men kunnen denken dat het bij boek-inzicht.nl om gezellige video-interviews gaat maar dat is niet de doelstelling van de website, aldus de vrijwilligers. De auteurs die worden geïnterviewd, krijgen allemaal exact dezelfde vragen te horen over het boek dat zij hebben geschreven. De doelstelling daarbij is niet om het publiek te charmeren en ook niet om boeken te verkopen of om te entertainen. De doelstelling is simpelweg om de potentiële lezer te helpen zoveel mogelijk context informatie te vergaren rondom een bepaald boek. Op die manier tracht boek-inzicht.nl in te spelen op de voorkennis over zakelijk informatieve boeken die in Nederland worden gepubliceerd.

De vrijwilligers van boek-inzicht.nl stellen dan ook:
“We zijn allemaal liefhebbers van non-fictie boeken. Veel nieuwe (zakelijke) ideeën en inspiratie vinden hun oorsprong bij zakelijk informatieve publicaties. Veel mensen baseren dagelijks hun beslissingen op basis van gepubliceerde gedachten, ideeën en adviezen die door verschillende auteurs zorgvuldig zijn vastgelegd. Simpelweg boeken lezen is naar onze mening echter niet voldoende. Het gaat erom dat mensen de boeken lezen die voor hen de juiste zijn. Maar hoe komt iemand erachter of een boek het juiste is? Wij denken dat louter een aantrekkelijk omslag daar niet een volledig antwoord op biedt. De manier waarop we de context informatie rondom boeken publiceren is weliswaar niet zo flitsend als bij ‘reguliere’ interviews maar we zijn ervan overtuigd dat de context informatie rondom non-fictie boeken op een belangrijke manier onze voorkennis erover kan vergroten.”

Boek-inzicht.nl verkoopt geen boeken omdat de initiatiefnemers zich niet willen mengen met het commerciële proces rondom de boeken. Ze hopen vooral dat auteurs en uitgeverijen zich op boek-inzicht.nl blijven aanmelden en dat liefhebbers van non-fictie boeken deze snel groeiende site weten te vinden.

Met meer dan 12.000 unieke bezoekers al in de eerste drie maanden, kan men stellen dat het initiatief goed is opgepakt. Dit werd tevens nog eens bevestigd door uitgeverijen zoals Thema, Andromeda en Pearson Education, die vrij snel besloten Boek-inzicht.nl te steunen.

De planning is om in het voorjaar van 2010 een professionaliteitslag te maken. Boek-Inzicht.nl verwelkomt iedereen die ons wilt steunen om de problematiek rondom het leesgedrag van non-fictie boeken onder de aandacht te brengen. De site hoopt daarmee een steentje te hebben bijgedragen aan het leesgedrag van non-fictie boeken in Nederland.